Stop heksenjacht verloskundigen
Geplaatst op 02-12-2009 om 13:39
De kritiek op Nederlandse verloskunde is oneerlijk en gevaarlijk, betogen Mariël Croon (verloskundige) en Jos van Roosmalen (gynaecoloog bij het LUMC).
Al enige jaren is er een ware heksenjacht gaande tegen verloskundigen. Termen als ‘vroedvrouwenmaffia’ worden niet geschuwd en ook Barbara van Erp schiet uit de heup waar ze schrijft ‘dat verloskundigen hun werk niet doen’, omdat ze er niet zouden zijn (Forum, 6 november).
Voortdurend wordt met twee maten gemeten. Verloskundigen zouden hun patiënten verwaarlozen. Maar heeft Van Erp ooit een gynaecoloog meegemaakt die 24 uur lang naast een patiënt ging zitten? Blijkbaar verwacht niemand dat van een dokter. Wanneer een gynaecoloog in Hoorn vier baby’s dood laat gaan door horkerigheid, onachtzaamheid en intimidatie, houdt zijn collega-gynaecoloog hem in deze krant de hand boven het hoofd door te zeggen dat de man het nu eenmaal druk heeft. Maar wel wordt in hetzelfde artikel de suggestie gewekt dat verloskundigen hun werk niet doen en dat de thuisbevalling een riskante onderneming is.
Collega-verloskundigen zeiden een paar jaar geleden nog dat hun cliënten zich weinig aantrokken van alle negatieve berichtgeving over het Nederlandse verloskundig systeem en gewoon kozen voor de plek waar ze het liefste bevielen, heel vaak thuis, maar ook geregeld poliklinisch in het ziekenhuis. Nu staan er zo veel slechte stukken in de krant, dat vrouwen op voorhand kiezen voor een ziekenhuisbevalling met pijnbestrijding. Hun wordt aangepraat dat het achterlijk is dit niet te doen en dat weeën ondraaglijk zijn.
Nu mogen vrouwen nog kiezen waar en hoe ze willen bevallen. Maar door hen angst aan te praten, zal die keuzevrijheid binnenkort verleden tijd zijn. Dat is zeker niet in het belang van de vrouw. Het zijn de gynaecologen en ziekenhuizen die er wel bij varen. Zij zullen de verloskundigen alle bevallingen laten doen, want met 400 gynaecologen kunnen zij onmogelijk alle 200.000 bevallingen verrichten die er jaarlijks plaatsvinden. Maar dan wel onder hun vleugels – lees declaraties.
Nu al worden in Groningen eerstelijns patiënten (met een laag risico) derdelijns bedokterd in de vroedvrouwenpraktijk van het Universitair Medisch Centrum. Dat leidt ertoe dat een zwangere met vage plasklachten wordt verwezen naar de gynaecoloog, in plaats van naar de huisarts. Als drie specialistische consulten en twee urinekweken later blijkt dat er niets aan de hand is, staat de teller voor de verzekeraar op honderden euro’s, waar een simpel testje bij de huisarts voor een paar tientjes uitkomst had geboden. Voor het ziekenhuis is dat lucratief.
Journalisten hebben te vaak niet door dat zij voor karretjes worden gespannen, omdat ze verzuimen de belangen en verborgen agenda’s van de betrokken partijen in kaart te brengen. Een economische analyse zou verhelderend zijn, maar gewoon wederhoor plegen, helpt ook.
Wij ontkennen niet dat er vrouwen zijn die zich na een bevalling verwaarloosd en getraumatiseerd voelen. Dat moeten we als zorgverleners ook proberen te voorkomen. Het wegnemen van angst en goede communicatie zijn daarbij het belangrijkste. Maar waarom wordt telkens weer gesuggereerd dat vrouwen juist bij een thuisbevalling worden verwaarloosd? Dat verloskundigen tekortschieten?
Dat zij sinds een aantal jaren korte diensten draaien, zoals gynaecologen al sinds jaar en dag doen, voorkomt dat ze ’s nachts huilend of brakend van moeheid in hun auto stappen als na drie doorwaakte nachten de pieper weer eens afgaat. Met korte diensten staat er altijd een uitgeslapen verloskundige aan het bed.
De grootste gotspe van de Nederlandse verloskunde is niet de verloskundige of de thuisbevalling. Alle onderzoeken wijzen in dezelfde richting: de thuisbevalling in Nederland is veilig en behoedt moeder en kind voor onnodige schade door overbehandeling. Nee, de grootste gotspe is dat een vrouw die een medische indicatie krijgt voor de bevalling, naar een ziekenhuis wordt gestuurd waar een vaak onervaren arts-assistent de zorg overneemt en zij helemaal geen gynaecoloog te zien krijgt.
Onlangs vertelde een collega die in een ziekenhuis werkt, dat ze ’s nachts herhaaldelijk de gynaecoloog had gebeld wegens een probleemgeval. Hij weigerde te komen. Dit geval liep goed af, maar de volgende dag werd de verloskundige gedwongen de verslaglegging te veranderen. Er mocht niet in staan dat de gynaecoloog in zijn bed was blijven liggen.
Dat de perinatale sterfte in België lager is dan in Nederland, is simpel te verklaren: als er een probleem is, komt de dokter zelf. De bevallingen vinden plaats in kleine ziekenhuizen dicht bij de mensen en de gynaecoloog is altijd bereikbaar. Hij moet wel, anders verdient hij niets, want in België zijn te veel dokters.
Laten we vrouwen geen angst aanpraten en evenmin het Nederlandse systeem van verloskunde om zeep helpen. Verloskundigen zullen nooit brodeloos worden, die zien hooguit hun werkterrein verplaatst. Maar als het Nederlandse systeem verdwijnt, verliezen vrouwen de keuzevrijheid en de kans op een ongecompliceerde, dus veilige bevalling. Want een ziekenhuisbevalling met pijnbestrijding is per definitie een risicobevalling geworden.
Bron; Volkskrant
