Column - Column verloskundigen
De verloskundige, wat doet ze nou precies? Wat komt er allemaal kijken bij het vak? 3 verloskundigen, uit verschillende delen van het land, houden hier een column bij. Iedere week lees je een nieuwe column van 1 van hen.
Geplaatst op: 26-09-2011
Caroline Grootes
Tijdens mijn vakantie in het zuiden van Frankrijk ben ik met mijn gezin op bezoek bij een Franse gynaecologe. De zwemhanddoeken hangen te drogen, maar nemen vrees ik de gezellige houtskoolgeur van de barbecue aan. Maar goed, de kip en groente-spiesen waren heerlijk... Mijn man brengt de kinderen naar hun logeerkamer en ik praat nog wat na onder het genot van een van de vele goede wijnen die Frankrijk te bieden heeft. De krekels tsjirpen en de honden liggen languit op de binnenplaats.
In mijn vorige column schreef ik al over de positieve houding van gynaecologe Simone ten aanzien van het Nederlandse verloskundige systeem. Zij was zeer wat wij noemen ‘fysiologisch’ ingesteld, dat betekent dat ze liever niet onnodig ingrijpt of medicaliseert in de gezonde, normaal verlopende bevalling.
Maar ze doet meer.
Een of twee keer per jaar gaat ze voor twee weken naar Tsjaad, of Chad.
Tsjaad is tot 1960 een Franse kolonie geweest en er wordt nog veel Frans gesproken. Maar verder is het een arm Afrikaans land waar de medische zorg nog veel te wensen overlaat. De sterfte onder vrouwen rond de bevalling is schrikbarend hoog en twintig procent van de kinderen sterft voor het vijfde levensjaar. Hieraan kan Simone in twee weken ook niet veel veranderen, maar ze benut haar tijd daar zo goed mogelijk door intensieve bijscholingen te geven aan traditionele vroedvrouwen. Ze vertelde dat deze vrouwen beslist zeer ervaren zijn, en heel veel goed werk doen. Ze weten vaak uitstekend wat niet normaal is. Er gaat echter een wereld voor hen open als Simone hun uitlegt waardoor bepaalde complicaties ontstaan. Ze neemt dan platen en modellen mee van het vrouwelijke bekken en de zwangere baarmoeder.
De vroedvrouwen zijn zo blij met de geboden bijscholingen dat ze van heinde en verre komen om ze bij te wonen. Simone en haar collega’s worden met veel ceremonieel ontvangen en in een toespraak bedankt dat ze duizenden kilometers hebben gereisd om hier te zijn. Als Simone daar later op reageert door te vertellen dat de vijf uur in een airconditioned vliegtuig niets voorstelt bij de vijf uur die veel van de vroedvrouwen door de hete woestijn hebben gelopen om de scholing bij te wonen, wordt er gelachen.
Simone vertelt mij hoe lastig het communiceren is. Niet alleen de taal is een barrière, maar vooral ook de cultuur. Uit respect voor haar, de blanke dokter, krijgt ze op iedere vraag die ze stelt, het antwoord waarvan men denkt dat ze het wil horen. Dus als ze vraagt of alle vrouwen naar het ziekenhuis komen voor de bevalling, dan zeggen ze ‘ja, net als bij jullie’. Met veel creativiteit en pas nadat er heel veel vertrouwen is gewonnen, kan er een echt gesprek plaats vinden, en krijgt ze echte antwoorden. Nee, niet alle vrouwen komen naar het ziekenhuis; veel complicaties proberen de vroedvrouwen ter plekke op te lossen.
Op een van haar bezoeken ontmoet Simone een zeer ervaren vroedvrouw die wel 150 bevallingen per jaar doet, al jaren lang. Ze oefent met haar op een pop enkele gecompliceerde bevallingen, waarbij de baby verkeerd ligt. Zonder uitleg te hebben gekregen draait de vroedvrouw met enkele geroutineerde bewegingen de babypop in de juiste houding. Zonder onze opleiding en studieboeken wist deze vrouw uit ervaring precies hoe ze die complicatie op moest lossen. Maar helaas lang niet alle vrouwen in Tsjaad hebben zo’n goede verloskundige. Ook in de ziekenhuizen wordt door de verpleegkundigen lang niet altijd veilige verloskunde beoefend. Hun opleiding is ook veel te kort en veel te breed om voldoende verloskundige kennis te vergaren.
Simone vertelde dat het geen uitzondering is dat vrouwen in Tsjaad tien kinderen krijgen. Daardoor zie je er complicaties die wij in West-Europa gelukkig zelden meer tegenkomen. Na meer dan zes zwangerschappen wordt de ligging van de baby steeds instabieler. Zo kan er bij het breken van de vliezen wel eens iets heel anders voor de uitgang liggen dan het hoofdje. In het gunstigste geval de billen, maar het kan ook een navelstreng zijn, of een armpje. Dan (In die laatste gevallen) moet je niet blijven hopen dat het nog goed komt of proberen de ligging aan te passen, leert Simone de vroedvrouwen. Dat is zo’n situatie waarin alleen een keizersnede de moeder nog kan redden. Of de baby het overleeft, is zeer de vraag. Maar omdat treurig genoeg de babysterfte toch zo hoog is, zal men zich in Tsjaad in eerste instantie alleen inzetten om het leven van de moeder te redden.
Ook in Nederland proberen verloskundigen hun collega’s in de derde wereld te helpen. De Koninklijke Nederlandse Organisatie van verloskundigen, de KNOV, heeft een zogenaamd ‘tweelingproject’ met Sierra Leone. Twintig (en hopelijk steeds meer) Nederlandse verloskundigen hebben een ‘twin’ verloskundige in dit armste land van Afrika. Zij ondersteunen met hun kennis hun twin in Sierra Leone.
Door bij je verloskundige praktijk een speciaal mutsje te kopen voor je baby, kun je dit project steunen. Zo hopen we samen de baby- en moedersterfte in de wereld te laten dalen. Wil je meer weten over dit project, kijk dan op: www.knov.nl.
Linneke82 scheef op 14-03-2012 om 09:28:08
Mooie column! En helemaal waar, hier ook geen contractverlenging gehad met een rotsmoes 1,5 week nadat ik kenbaar had gemaakt zwanger te zijn... Wat voel je je dan naar zeg!
