Column - Column verloskundigen
De verloskundige, wat doet ze nou precies? Wat komt er allemaal kijken bij het vak? 3 verloskundigen, uit verschillende delen van het land, houden hier een column bij. Iedere week lees je een nieuwe column van 1 van hen.
Geplaatst op: 21-11-2009
Caroline Grootes
Ik ben dol op taal. Dat zal de lezer wellicht niet verrassen van een columnschrijfster. Maar ik houd niet alleen van schrijven en Nederlands, ik houd ook erg van andere talen. Taal in het algemeen. Ik ben er trots op dat ik mij in verschillende talen verstaanbaar kan maken. In mijn werk is dit ook al vele malen van pas gekomen. Engels spreek ik sowieso elke werkdag wel een keer met iemand. Maar ook Duits en Frans komen van pas. Mijn Duits was door mijn eindexamen in die taal best goed, maar is in de twintig jaar daarna nogal roestig geworden. Steeds als ik Duits probeer te spreken wurmt het Engels zich erdoorheen. Met Frans heb ik meer sjans, blijkbaar is het toch net even verrassender dat ik dat spreek. Nou ja, spreek...: mijn uitspraak is wel aardig, dus het klinkt Frans, voor degenen die het niet spreken. Grammaticaal is het een janboel, maar daar sjoemel ik me doorheen. Pas werd ik gebeld door Carien, dertig weken zwanger van haar derde. De vliezen waren gebroken....O jee. Ik kom er meteen aan! ‘Ik zit in Zuid-Frankrijk’. Oeps, dan moet je daar naar een ziekenhuis! Ze had geen zwangerschapkaart of iets bij zich. In het ziekenhuis wilde de verloskundige van alles weten en van alles doen. Zodoende gebeurde het dat ik om twee uur ’s nachts in de praktijk belandde, de zwangerschapkaart naar het Hôpital de Monaco faxte en in mijn beste Frans de verloskundige te woord stond. Daarna kon ik alles in het Nederlands aan Carien en haar man uitleggen. Gelukkig is de Franse verloskundige zorg heel goed, in Nederlandse ogen overdreven goed, nog al medicaliserend namelijk. Bij dertig weken ben je daar extra blij mee! Om een lang verhaal kort te maken: een week later volgde een heel erg lange rit met de ambulance en ‘kleine Frans’ werd pas met zesendertig weken in Nederland geboren.
Ik denk dat het niet mee valt om in een vreemd land naar de dokter te gaan als je de taal van het land niet goed beheerst. In Nederland naar de verloskundige gaan als je voor het eerst zwanger bent, of zelfs voor een volgende keer, is al best spannend. Maar als je afkomstig bent uit het buitenland, helemaal als dat een ver land is met een andere cultuur, is het hartstikke spannend. Het Nederlandse verloskundige systeem is sowieso ‘anders’ dan elders.
Een tijd lang was er vlak bij onze praktijk een asielzoekerscentrum. Ik heb er veel triestigheid en ellende gezien, maar de diversiteit aan culturen was boeiend. Je kan weinig doen voor deze mensen, want een verblijfsvergunning kan ik niet verlenen en ik kan niet iedereen geld geven. Maar proberen dat de vrouw zich veilig, gesteund en verzorgd voelt tijdens haar bevalling kan ik, want dat is mijn vak. Tijdens het spreekuur was soms het moeilijk om over de taalbarrières heen iets meer contact te maken. Ondanks tolken kreeg je het verhaal er zelden helemaal uit. Logisch, door de positie van deze vrouwen, die vaak ook nog zwaar getraumatiseerd waren. Op een dag kwam Senay uit Eritrea bij mij op het spreekuur. Ik probeerde mijn vreemde talenarsenaal op haar uit, maar ze sprak geen Nederlands, Frans of Duits, en maar zéér gebrekkig Engels. En ik beheers geen Tegrinya. Spreek je dan niet nog een andere taal, vroeg ik haar. Die vraag begreep ze. Italian, zei ze opeens. Eritrea is een Italiaanse kolonie geweest, en hier zijn nog wel wat sporen van te vinden. Zoals een beetje Italiaanse taal. Ik spreek geen Italiaans, maar ben er wel vaak op vakantie geweest en vind het een prachtige taal. Ik heb wel mijn best gedaan er iets van op te steken. Zonder me echt af te vragen of mijn vakantie-Italiaans wel genoeg zou zijn om deze vrouw te woord te staan riep ik in mijn enthousiasme ‘I speak Italian, I understand!’. Senay’s ogen werden groot en staarden me aan. ‘Si parla Italiano?’ En toen kreeg ik een ware stortvloed van Italiaans over mee heen! Wat was deze vrouw blij dat ze eindelijk naar verhaal kwijt kon. Eerlijk gezegd begreep ik er de helft niet van. Maar ik kon haar wel enigszins volgen, haar verhaal van haar en haar kinderen, van het geweld en het verlies. Ik was luisterend oor, dat was het voornaamste. Aan het eind van het consult omhelsde ze me. Ik hoefde de zwangere die had moeten wachten niet veel uit te leggen.
Het wordt ontzettend gewaardeerd als je iemand probeert tegemoet te komen, door te kijken in welke taal het voor haar het prettigste is om te communiceren. Door belangstelling te tonen voor hun moedertaal. Ik ben wel vaker verrast door vrouwen die zeiden dat ze ‘niks’ spraken, die bij doorvragen wel vier talen bleken te beheersen, zij het geen Nederland en Engels. Tevens vertelt deze informatie me gelijk veel meer over het opleidingsniveau en de achtergrond van deze vrouw.
Omdat er heel veel Japanse vrouwen in Amstelveen wonen heb ik Japanse woordjes geleerd, die te maken hebben met verloskunde. Ik leerde ze van iemand uit het orkest waarin ik speelde, die toevallig met zijn zwangere vrouw naar Japan ging. Hij studeerde Japans, en had zich net helemaal ingelezen in het onderwerp, van ziekenhuis tot poepluier. De Japanse vrouwen, die altijd wel Engels spreken, maar zich toch vaak door hun man laten bijstaan in de communicatie, vinden het ontzettend grappig dat ik Japanse woorden weet, zoals bloeddruk, baby en dankjewel, tot ziens.
Uit het voorgaande blijkt wel dat ik soms een beetje overmoedig te koop loop met mijn talenkennis. Voor hen die mij irritant vinden: ik vind het echt gewoon leuk, die talen. Alleen al omdat er door de taalbarrières ook vermakelijke misverstanden kunnen ontstaan... Favoriet zijn verhaspelingen van bedverhogers en ondersteek.
Dat ik alles probeer te doen om met de vrouw zelf te communiceren in plaats van via haar man, blijkt uit de volgende anekdote. Jaren geleden kwam er een stel voor eerste controle, wederom afkomstig uit Afrika, dit maal uit Kenia. De man was een enorm groot en breed en heel dominant. Hij sprak vrij aardig Nederlands, aangevuld met Engels, maar wat mij een beetje irriteerde, was zijn nadrukkelijke manier van spreken en het volume. Terwijl zijn vrouw was gaan zitten op de stoel naast mij bleef hij staan, boog zich naar mij toe en verzekerde mij dicht bij mijn gezicht op luide toon dat zijn vrouw GEEN ENKELE TAAL sprak, dus dat hij er bij moest zijn omdat hij het woord ging doen. Reden voor mij om me onmiddellijk tot de vrouw te wenden en haar in het Swahili te vragen: spreek je geen Swahili dan? Jawel, dat spreek ik, verzekerde ze mij glimlachend. Veel groter was de metamorfose die de man onderging na deze onschuldige vraag van mij. Hij stortte letterlijk neer in zijn stoel, leek in volume te krimpen als een leeglopende ballon, en sprak verbijsterd: spreek jij Swahili? Dat kon ik met mijn vakantieswahili (zie mijn eerdere column ‘een Nederlandse vroedvrouw in Afrika’) nauwelijks waar maken, maar het ijs was gebroken en ik had contact met de vrouw. We lazen in elkaar ogen dat hoe grappig het was dat we haar man tuk hadden. Arme man!
Linneke82 scheef op 14-03-2012 om 09:28:08
Mooie column! En helemaal waar, hier ook geen contractverlenging gehad met een rotsmoes 1,5 week nadat ik kenbaar had gemaakt zwanger te zijn... Wat voel je je dan naar zeg!
