Regelmaat geeft rust!
De principes van Rust en regelmaat worden door het consultatiebureau geadviseerd om huilen en onrust bij baby’s te voorkomen of om baby’s die overmatig veel huilen weer goed slapend en tevreden te krijgen. Deze, uit grootmoeders’ tijd stammende regels van Rust, Regelmaat en Ritme blijken namelijk ook in deze tijd nog vruchten af te werpen!
Pasgeboren baby’s slapen nog erg veel. Baby’s die van voeding tot voeding slapen zijn geen uitzondering. Maar na een paar weken kan dat ineens veranderen. Sommige moeders vertellen dat het lijkt of hun baby alleen nog maar bij hen wil zijn. Zodra hij in zijn bedje gelegd wordt, begint hij te huilen. Op de arm of in de wandelwagen valt hij echter wel in slaap. Wanneer dit patroon lang blijft bestaan kan een baby steeds meer gaan huilen en ouders tot wanhoop drijven.
Vaak is een huilerige, jengelende baby oververmoeid. Deze baby’s missen meestal een slaap- en drink patroon. Gelukkig is zo’n patroon redelijk snel weer aan te brengen. Uit onderzoek is gebleken dat bij baby’s die regelmaat aangeboden krijgen het huilen al na een week is afgenomen met iets minder dan de helft. Na twee weken is het huilen 50% afgenomen en na 8 weken is het huilen 75% minder.
Onrust door slaaptekort
Onrustige baby’s hebben meestal (in meer dan 90% van de gevallen) een tekort aan slaap. Ze zijn oververmoeid. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan als ouders de vermoeidheidsignalen van baby’s niet goed oppakken. Wanneer je pas een baby hebt is het ook heel moeilijk om de lichaamstaal van een baby te verstaan! Daarbij komt dat de meeste ouders instinctmatig op het huilen van hun baby reageren door het te troosten en het op te pakken. Het huilen van je kind kan immers hartverscheurend zijn!
Toch kan het huilen van je kindje ook betekenen: “ik ben zo moe, ik wil slapen en het lukt maar niet”, In zo’n geval is het voor een kindje beter om het in zijn bedje te laten liggen. Als je toch de behoefte hebt om te troosten, doe dat dan liever alleen met wat lieve woordjes of geef je kindje een aai over het bolletje om hem gerust te stellen en hem te laten voelen dat je er wel bent. Door je kindje uit bed te halen geef je weer nieuwe pikkels waar je kindje te moe voor is en ben je bovendien niet duidelijk. Een baby in zijn eigen bedje leert uiteindelijk om zelf in slaap te vallen en zich over te geven aan de slaap.
Vreemd genoeg zijn oververmoeide baby’s vaak overactief: ze maaien met armpjes en beentjes en ze lijken om steeds meer aandacht en prikkels te vragen: als je met ze rondloopt kijken ze geïnteresseerd rond en stopt het huilen. Toch lijken ze maar kort tevreden te zijn met iets. Een ouder speelt op dit signaal in door als het ware een vermaakprogramma aan te bieden met veel prikkels: spelletjes spelen, afleiden, rondlopen met de baby, zingen, samen naar dingen kijken enzovoort. De ouders hebben er geen erg in dat minder prikkels nodig zijn en geven er juist meer. De baby raakt daardoor in een vicieuze cirkel.
Wanneer er problemen van onrust en huilen zijn en je regelmaat wilt aanbrengen moet je eerst weten of er niet een lichamelijke oorzaak is voor het huilen. Bij borstvoeding is het belangrijk om er zeker van te zijn dat je kind voldoende voeding krijgt en het huilen niet een teken van honger is. Laat je baby dus altijd eerst nakijken door de arts van het consultatiebureau of de huisarts! Luister hierbij ook naar je eigen gevoel: als jij denkt dat er iets met je kindje is probeer dan eerst de oorzaak te achterhalen voor je met allerlei tips aan de gang gaat.
Rust
Door je kleintje rust te gunnen, rust om goed te kunnen slapen zijn veel problemen te voorkomen. Ga niet te vaak op stap, stel hem niet te veel bloot aan speelgoed, radio en televisie en laat je kind slapen in zijn eigen bedje in plaats van in de box in een omgeving waar er voortdurend prikkels zijn. Vroeger was het advies om de eerste zes weken niet naar buiten te gaan met je baby. Veel meer vond men toen niet verstandig. Dit advies is inmiddels wel achterhaald, maar er zat een kern van waarheid in.
Regelmaat
Je kan een kind regelmaat aanbieden door gedurende een dag de activiteiten in een vaste volgorde aan te bieden. De volgorde is: Slapen- wakker worden - voeden -aandacht op schoot - spelen in de box - slapen.
Als je kind geslapen heeft en uit zichzelf wakker wordt, kan je hem het beste snel daarna voeden. Ook als er nog geen 3 uur voorbij is sinds de vorige voeding mag je weer een voeding aanbieden. Een kindje dat net geslapen heeft is namelijk goed uitgerust en zal dan het meeste energie hebben en het meest alert zijn. Een energieke, alerte baby drinkt beter dan een vermoeide, slaperige baby. Een kind dat goed drinkt, heeft de meeste kans dat het zijn buikje vol heeft gedronken en het weer 3-4 uur te kunnen volhouden tot de volgende voeding.
Na het voeden neem je je baby op schoot of op de arm en gebruik je die tijd voor een moment van samen knuffelen en spelen. Als je na 10-15 minuten merkt dat je kindje er genoeg van heeft leg je het in de box.
In de box kan je baby zelf spelen en zelf bepalen hoeveel prikkels hij opzoekt. Het voordeel hiervan is dat een baby zichzelf niet snel zal overvoeren met prikkels en tevens zichzelf leert te vermaken. Bovendien is de rug of buikligging in de box een betere houding voor het ontwikkelen van de motoriek dan wanneer een kind op schoot zit of in een wipstoeltje.
Na een tijdje in de box zal je merken dat je kindje weer moe begint te worden: hij wordt wat jengelig, gaat in zijn oogjes wrijven, kijkt weg of gaapt. Zodra je deze of andere verschijnselen van vermoeidheid ziet leg je je kindje wakker in bed, stopt hem lekker strak in en gaat zelf iets anders doen. Je baby zal als het goed is tot de volgende voeding slapen en het patroon begint weer opnieuw.
Voorspelbaarheid
Door het bieden van deze regelmaat wordt de wereld voor een kind binnen één tot twee weken voorspelbaar: het zal snel leren wat er van hem verwacht wordt. Een baby, hoe jong dan ook zal door hebben dat jij hem de meeste aandacht geeft na de voeding op schoot, dat hij na het spelen in de box gaat slapen en dat je hem in bed geen aandacht meer geeft. Op die manier leer je je kind spelen maar ook slapen.
De voorspelbaarheid en herkenning geven je kind een gevoel van veiligheid en vertrouwen. Vertrouwen in zijn omgeving maar ook in zichzelf!
Ritme en regelmaat zijn woorden die star in de oren klinken. Toch is het maar net hoe je het bekijkt. Ouders die hun kind op 6 voedingen proberen te krijgen zijn druk bezig met rekken en sussen en hebben waarschijnlijk minder tijd voor henzelf dan ouders die het slaap/waakpatroon van hun kind volgen en daardoor op 7 of 8 voedingen uitkomen.
Sommige kinderen krijgen door het aanbieden van regelmaat een heel gelijkmatig slaap- waak ritme. Anderen blijven wisselend slapen, de ene keer een uur, een andere keer drie uur. Zolang jij dat geen probleem vind is dat niet erg.
De regelmaat kan ook tijdelijk verstoord raken. Bijvoorbeeld als je kind verkouden is, als er een tandje doorkomt, na een vaccinatie of na een drukke dag. Bij zo’n verstoring van het ritme kunnen de principes van rust en regelmaat eenvoudig de balans weer terugbrengen.
Inbakeren
Wanneer het huilen van je kindje ondanks rust en regelmaat na 5-7 dagen niet is afgenomen en je kind niet beter is gaan slapen kan inbakeren een aanvullend hulpmiddel zijn. Je kan beter niet op eigen houtje gaan inbakeren. Ga voor je begint met inbakeren even langs bij het consultatiebureau. Inbakeren is een techniek die goed voorgedaan moet worden voor je het zelf kan toepassen. Daarbij zal de arts van het consultatiebureau de heupjes van je kind controleren. Bij (verdenking op) een heupafwijking is inbakeren niet verstandig.
Meer informatie:
Huilen
Huilbaby
Bronnen:
• Regelmaat brengt rust, R. Blom, Een handleiding voor het bieden van regelmaat, voorspelbaarheid en prikkelreductie, 3e druk, februari 2007.
• Comparison of behavior modification with and without swaddling as interventions for excessive crying, B.E. van Sleuwen, M.P. L'Hoir, e.a, The Journal of Pediatrics, Vol. 149, pp. 512-517, oktober 2006
