Incontinentie zwangerschap; invloed zwangerschap op bekken
Tijdens de zwangerschap neemt door de groei van het kindje en de baarmoeder de belasting van de bekkenbodem in korte tijd erg toe. Daarnaast verslapt de bekkenbodemspier door het hormoon relaxine dat in de zwangerschap in verhoogde mate aanwezig is. De bekkenbodem moet veel meer dragen, maar is dus minder sterk door het hormoon relaxine. De draaglast wordt nog groter wanneer er zwaar lichamelijk werk gedaan wordt. De draaglast wordt nog weer groter wanneer tijdens deze werkzaamheden de adem wordt vastgehouden. Zwaar lichamelijk werk en het vasthouden van de adem leiden beiden tot een verhoging van de buikdruk en deze druk kan alleen worden opgevangen door het aanspannen van de bekkenbodemspieren. Over het algemeen kun je zeggen dat wanneer je iets gaat doen dat kracht kost, b.v. iets optillen, je dan alvorens kracht te zetten eerst je bekkenbodem aan moet spannen en tijdens de gehele activiteit moet blijven doorademen. In het begin moet je hier erg bij nadenken maar je zult merken dat het na enige tijd vanzelf gaat.
Door de groei van de baarmoeder kan tevens de blaas wat gehinderd worden. Doordat er geen ruimte meer is om uit te zetten (dat gebeurt tijdens vulling), kan de blaas minder urine bevatten en zal men vaker, kleinere hoeveelheden, plassen.
De blaas is een orgaan dat snel geprikkeld is. Wanneer de blaas wordt geprikkeld, trekt deze zich samen hetgeen het gevoel geeft dat men moet plassen. Deze prikkeling kan ook ontstaan door bewegingen van het kindje in de baarmoeder. Ook als een (bijna) lege blaas zich samentrekt, geeft dat het gevoel te moeten plassen. Dat verklaart waarom zwangeren vaak voor (bijna) niets naar het toilet gaan.
De blaas kan tijdens de zwangerschap letterlijk in de verdrukking komen. Door de hoge druk die er ontstaat op de blaas kan stressincontinentie ontstaan.
Stress-incontinentie ontstaat wanneer de druk die op de blaas, dus in de buik, groter is dan de druk die de bekkenbodemspieren kunnen ontwikkelen. In rust hebben de meeste vrouwen geen last van urineverlies. Maar wanneer men gaat bewegen en de buikdruk toeneemt, kunnen er problemen ontstaan. Zoals al eerder werd geschreven, neemt de buikdruk nog meer toe bij zware lichamelijke arbeid zoals b.v. tillen en dragen. Maar ook bij hoesten, niezen, lachen en bukken ontstaat vaak urineverlies. Hier geldt hetzelfde advies als reeds eerder werd gegeven. Tijdens deze activiteiten moet preventief, dus van tevoren, de bekkenbodem worden aangespannen en worden doorgeademd.
Soms zijn er problemen met het (uit)plassen. Het is belangrijk bij elke toiletgang de blaas zo goed mogelijk leeg te plassen. Resturine kan leiden tot blaasontstekingen en prikkelt bovendien de blaas erg snel waardoor er na korte tijd weer opnieuw plasdrang zal ontstaan.
Neem altijd de tijd om te plassen. Ga rechtop op het toilet zitten en plas zo mogelijk in één keer uit. Persen tijdens het plassen heeft geen zin. Wanneer er geen urine meer komt, wordt het bekken nog een aantal keren (10) gekanteld ten einde ook de laatste restjes urine richting urinebuis te verplaatsen zodat deze ook uitgeplast kunnen worden. Soms helpt het ook nog wat links-rechts te schommelen. Wanneer je echt klaar bent, span je je bekkenbodem één keer goed aan om de urinebuis af te sluiten.
Problemen rond de ontlasting worden ook vaak gesignaleerd tijdens de zwangerschap.
Het meest zien we vrouwen met obstipatie. Door de toegenomen elasticiteit van de darmen werken deze trager hetgeen kan leiden tot obstipatie. Bij sommige vrouwen wordt dit door het gebruik van ijzerpreparaten nog eens versterkt.
Een vezelrijk dieet, voldoende vochtinname en voldoende beweging zijn uiteraard eerste belangrijke adviezen. Daarnaast is het toiletgedrag erg belangrijk. Neem ook nu weer voldoende tijd om naar het toilet te gaan. Wacht tot je goede drang hebt en ga dan ook gelijk naar het toilet. Ga zitten met een licht bolle rug. Adem eerst goed in en pers dan op de uitademing. Wanneer de ontlasting niet komt kun je proberen de drang wat sterker te maken door even flink te gaan bewegen b.v traplopen, lopen of fietsen. Probeer het opnieuw als je weer goede drang hebt.
Soms merken vrouwen dat ze windjes verliezen bij bepaalde activiteiten. Tijdens alle buikdrukverhogende momenten, zoals b.v. bukken en hoesten, kan dit gebeuren. Het is lastig en vervelend maar goed te voorkomen wanneer je bij dit soort activiteiten weer je bekkenbodem spant.
Tijdens de bevalling moet het kindje de bekkenbodem passeren. Deze spierlaag wordt daarbij fors opgerekt, zo fors dat in de meeste gevallen er duidelijk sprake is van overrekking en spierscheurtjes in de bekkenbodem en in de zenuwen die de bekkenbodem verzorgen.
Ook langdurige druk op de bekkenbodem leidt tot schade aan de zenuwen.
Door de bevalling kunnen ook de schedewanden overrekt raken en kan de urinebuis wat naar beneden gedrukt worden. Kunstverlossingen, vooral de tangverlossing, verhogen het risico van erge schade aan de bekkenbodemspier.
