recht en plicht; ouderschapsverlof
In 1997 is de wettelijke regeling voor ouderschapsverlof van kracht geworden. Januari 2009 is de regeling uitgebreid, van 13 weken verlof naar 26 weken.Beide ouders hebben recht op tijdelijk onbetaald verlof. Voorwaarde is wel dat je minimaal een jaar in vaste dienst moet zijn. Buiten de wettelijke regeling, die hier wordt beschreven, zijn er in diverse CAO’s gunstigere afspraken gemaakt. Lees dus ook je CAO na op de regelingen voor ouderschapsverlof.
Beide ouders kunnen dus gebruik maken van het wettelijke recht op ouderschapsverlof, iedere werkgever is verplicht het verlof toe te kennen. Ook niet biologische ouders, die blijvend betrokken zijn bij de verzorging en opvoeding van het kind en op hetzelfde adres wonen, komen in aanmerking voor ouderschapsverlof (bijvoorbeeld bij lesbische paren de niet biologische moeder of een ongehuwde vader die het kind niet heeft erkend maar wel samenwoont met de moeder).
Ouderschapsverlof mag worden opgenomen in de eerste acht jaar van het kind. Voor ieder kind onder de acht jaar kan éénmaal ouderschapsverlof worden opgenomen. Het verlof voor één kind moet ononderbroken worden opgenomen. Minimaal twee maanden voor het begin van het verlof moet je je werkgever schriftelijk op de hoogte stellen van je wens om gebruik te maken van het ouderschapsverlof. Hierbij moet je direct aangeven met ingang van welke datum je het verlof wilt laten ingaan, hoelang het verlof zal duren en over welke dagen of uren je verlof wilt opnemen.
Standaard heb je er recht op om gedurende een jaar, de helft van je normale arbeidsduur per week onbetaald verlof op te nemen. Tegen deze standaardregeling kan je werkgever zich niet verzetten (behalve als je in het buitenland werkt). Ook bepaal je in eerste instantie zelf hoe je de verlofdagen of -uren opneemt over de week. Alleen als je werkgever ‘gewichtige redenen’ heeft, kan hij de door jouw voorgestelde tijden afwijzen en moet je in gezamenlijk overleg zoeken naar een andere invulling van je verlofdagen of -uren.
In principe is het ouderschapsverlof flexibel. Je hebt dus altijd recht op een jaar waarbij je de helft van de normale werktijd werkt. Hier kan je werkgever geen bezwaar tegen maken.
Wil jij liever 6 maanden fulltime verlof dan is dit ook mogelijk, maar je werkgever moet hier dan wel mee instemmen. Ook hierbij moet hij overigens ‘gewichtige redenen’ hebben om je verzoek tot 6 maanden fulltime verlof af te wijzen. Het is ook mogelijk, als je werkgever ermee instemt, om het verlof over een periode langer dan 1 jaar uit te smeren. Je werkgever kan jouw verzoek niet zomaar afwijzen. Je werkgever moet aannemelijk maken dat het gevraagde verlof onoverkomelijke organisatorische problemen veroorzaakt binnen het bedrijf. Samen moet je dan zoeken naar een oplossing die niet schadelijk is voor het bedrijf, maar ook jouw belang als ouder niet schaadt.
Basisregel voor ouderschapsverlof: je hebt totaal recht op het aantal uur dat je werkt maal 26. Dus werk je 20 uur dan heb je recht op 26 x 20 = 520 uur verlof. Deze uren mag je standaard dus over een jaar uitspreiden waarbij je gedurende een jaar dus de helft van je normale uren (in dit voorbeeld dus 10 uur per week) werkt. Maar andere invullingen zijn mogelijk in overleg met je werkgever.
Voor ieder kind afzonderlijk kan ouderschapsverlof worden opgenomen.
De nieuwe regeling, waarbij het verlof is uitgebreid van 13 naar 26 weken, geldt alleen voor aanvragen die na januari 2009 ingaan. Heb je een gedeelte van het verlof voor je kind al voor 2009 opgenomen, dan kom je niet in aanmerking voor de nieuwe regeling en blijft voor jou dus de regeling van 13 weken verlof van toepassing.
