Echo
In Nederland is het niet toegestaan om zonder indicatie een echo te maken. Er moet een duidelijke indicatie zijn voor de echo. Het is dus niet zo dat je als zwangere vrouw kunt eisen dat je een vroege echo krijgt. Jouw verloskundige of arts bepaalt of er een noodzaak is om de vroege echo te maken. Een reden voor een vroege echo kan bijvoorbeeld zijn om de termijn van de zwangerschap zeker te stellen.
Omdat veel artsen en verloskundigen vinden dat het zeker stellen van de termijn veel voordelen heeft wordt aan veel zwangeren een eerste echo tussen de 8 en 12 weken zwangerschap aangeboden.
Tijdens de vroege echo kan er ook een nekplooimeting worden gedaan, dit is echter specialistisch onderzoek waar je verloskundige een aparte opleiding voor moet hebben gevold. Ook stelt een nekplooimeting aparte eisen aan de apparatuur. De nekplooimeting is dan ook niet standaard opgenomen in de vroege echo. Als je een nekplooimeting wilt laten doen moet je een indicatie hebben of deze kosten zelf betalen.
Naast de vroege echo (waar je dus geen recht op hebt zonder indicatie) is er de 20 weken echo. De vergoeding voor deze echo is sinds 1 januari 2006 opgenomen in de basispakket van je zorgverzekering, dat wil dus zeggen dat je wel recht hebt om deze echo te laten maken.
Het doel van de 20 weken echo is controleren of er afwijkingen bij de baby zichtbaar zijn. Het is dus geen pret-echo! Ook het bepalen van het geslacht is geen doel van deze echo, als je verloskundige of de echografiste het geslacht kan zien zal ze je het wel vertellen als je dit wilt, maar ze zal er niet apart naar gaan zoeken.
De 20 weken echo is zuiver bedoeld om uit te sluiten of je baby zichtbare afwijkingen heeft.
Lang niet alle afwijkingen zijn zichtbaar op de echo, zo is het syndroom van Down (mongooltje) heel vaak niet zichtbaar, maar ook afwijkingen als spasticiteit of autisme en vele andere geestelijke afwijkingen zijn op een echo niet zichtbaar.
Afwijkingen die met de echo in principe gezien kunnen worden zijn:
• open rug
• te kleine schedel of ontbreken deel van de schedel
• defecten in de buikwand
• afwijkingen aan het skelet
• nierafwijkingen
• waterhoofd
• maagafsluiting
• gat in middenrif
• hartafwijkingen
• lip- of gehemeltespleet
Toch kan het voorkomen dat je baby één van bovenstaande afwijkingen heeft, maar dit niet gezien wordt op de echo. Het wel of niet achterhalen van een afwijkingen met de echo heeft veel te maken met hoe groot de afwijking is en hoe goed het beeld is. Soms komt het voor dat je baby zo ligt dat een bepaald orgaan niet goed beoordeeld kan worden. Een 20 weken echo is dus geen 100% garantie dat je baby bovenstaande afwijkingen niet heeft. Daarnaast zijn er vele afwijkingen die met de echo niet te zien zijn.
Voor sommige afwijkingen is het erg belangrijk om vóór de geboorte te weten of je baby deze afwijking heeft. Als het bijvoorbeeld gaat om een afwijking die niet met het leven verenigbaar is kunnen jullie nog beslissen of je de zwangerschap wilt uitdragen. Zwangerschapsafbreking is in Nederland toegestaan tot 24 weken zwangerschap.
Daarnaast kan het belangrijk zijn om te weten of je kindje een afwijking heeft om zo de beste plek te kiezen om te gaan bevallen. Bij bepaalde afwijkingen kan het advies zijn om in het ziekenhuis of zelfs in een academisch ziekenhuis te bevallen, zodat je kindje direct optimale zorg kan krijgen na de geboorte.
Hoewel je dus recht hebt op de 20 weken echo (en er veel belangrijke informatie uit de echo kan komen) is het toch zaak te bedenken of je dit ook wilt. Natuurlijk zeg je in eerste instantie JA. Het is immers prachtig om naar je ongeboren baby te kijken. Maar realiseer je dat dit echt geen pretecho is. De uitslag kan ook veel minder leuk zijn dan jullie op voorhand hadden gedacht. Dingen waar je van te voren over na zou moeten denken zijn:
• Wat als blijkt dat er een verhoogde kans is op een aangeboren afwijking, laten jullie dan vervolgonderzoek doen?
• Hoe sta je tegenover een kindje met een (ernstige) lichamelijke afwijking?
• Ga je de zwangerschap afbreken mocht blijken dat er een ernstige afwijking gevonden wordt?
• Als er iets gevonden wordt waarvan in de zwangerschap niet bepaalt kan worden hoe ernstig het is, kun je omgaan met deze onzekerheid tijdens de rest van de zwangerschap?
