Pathologische (abnormale) geelzucht
Als je baby binnen de eerste twee dagen al geel wordt is er vaak sprake van pathologische geelzucht. Pathologische geelzucht kan worden veroorzaakt door:
1) een aandoening waarbij er een verhoogd aanbod is van bilirubine, of
2) een aandoening waarbij de lever het normale aanbod van bilirubine niet kan verwerken
3) een aandoening waarbij het bilirubine vanuit de darmen weer wordt teruggevoerd in het bloed in plaats van uitgescheiden via de ontlasting.
1) ziekten of aandoeningen waarbij er een verhoogd aanbod van bilirubine is
Dit zijn o.a.: Rhesus en ABO antagonisme en irregulaire antistoffen. Hierbij is er sprake van een conflict tussen het bloed van de moeder en het bloed van het kind. De moeder heeft hierbij antistoffen gevormd tegen het bloed van het kind en deze antistoffen zijn via de placenta bij de baby gekomen. De antistoffen breken het bloed van de baby af. Hierdoor is er een versnelde afbraak van rode bloedcellen en komt er dus extra veel bilirubine vrij.
Deze aandoeningen komen tegenwoordig weinig meer voor. Op rhesus antistoffen wordt immers gecontroleerd in de zwangerschap en is er anti D voorhanden om dit probleem te voorkomen. ABO antagonisme is een zeldzame aandoening, toch zal hier altijd aan gedacht worden als de baby binnen 24 uur geel wordt. Vaak zijn wisseltransfusies bij de baby nodig om het bloed van de baby weer in orde te krijgen. Ook bij een vacuümverlossing zie je vaak dat de baby sneller en erger geel wordt. Dit wordt veroorzaakt door de bloeduitstorting die zit op de plaats waar de vacuümpomp heeft gezeten.
"Als je baby binnen de eerste twee dagen al geel wordt is er vaak sprake van pathologische geelzucht."
Bij een bloeduitstorting is er sprake van een groot aantal rode bloedcellen wat moet worden opgeruimd en hierbij stijgt dus ook de concentratie van het bilirubine, in dit geval is de baby dus wel heel vroeg geel, maar is er geen sprake van een achterliggende ziekte of aandoening. Vaak kan dit thuis worden aangezien en hoeft er geen vervolgonderzoek plaats te vinden (zie fysiologische geelzucht).
2) een aandoening waarbij de lever het aanbod van bilirubine niet kan verwerken
Bij bepaalde infecties, stofwisselingsproblemen of ziekten waarbij er een tekort is aan het leverenzym, werkt de lever niet voldoende om het bilirubine om te zetten in een vorm die via de ontlasting kan worden uitgescheiden. In dit geval zal de infectie, de stofwisselingsziekte en de afwijking aan de lever behandeld moeten worden naast het verlagen van het bilirubinegehalte. Het heeft immers weinig zin om alleen het bilirubinegehalte te verlagen als de oorzaak van de stijging niet wordt opgelost.
3)een aandoening waarbij het bilirubine vanuit de darmen weer wordt teruggevoerd in het bloed in plaats van uitgescheiden via de ontlasting.
Bij aandoeningen waarbij er bijvoorbeeld een verstopping is in het maag-darmkanaal kan het bilirubine niet worden afgevoerd via de ontlasting of in andere gevallen niet via de gal in de ontlasting kunnen komen. Het bilirubine zal in die gevallen weer door het bloed uit de darmen worden opgenomen, waardoor de concentratie van het bilirubinegehalte in het bloed stijgt.
Wat te doen als je baby de eerste dagen al geel wordt?
Als je baby binnen 24 uur geel wordt moet er altijd een afspraak met de kinderarts gemaakt worden (de uitzondering hierop is als de baby geel wordt terwijl hij een bloeduitstorting heeft bijvoorbeeld ten gevolge van een vacuümverlossing).
Hij zal dan onderzoek gaan doen om te achterhalen wat het achterliggende probleem is waarom de baby zo vroeg geel wordt. Meestal zal de baby hiervoor worden opgenomen in het ziekenhuis.
