Vijfde ziekte
Vijfde ziekte, latijnse naam: erythema infectiosum De vijfde ziekte is een geheel onschuldige virus ziekte die met name voorkomt bij kinderen van vier tot tien jaar en meestal in het voorjaar of in de vroege zomer.
Incubatietijd De tijd tussen de besmetting met het virus en het optreden van de verschijnselen is 7 tot 14 dagen.
Verschijnselen De vijfde ziekte gaat gepaard met lichte huiduitslag, lichte temperatuursverhoging en in 10 % van de gevallen met gewrichtspijn. Ook keelpijn en een verstopte neus kunnen voorkomen. Er zijn kleine en grote vlekjes door elkaar en de vlekjes hebben een felrode kleur. De vlekjes zijn soms iets verheven en wegdrukbaar. Ze kunnen licht jeuken. Er zijn ook kinderen die de vijfde ziekte doormaken zonder klachten.
Ziekte beloop
Een week vóór de vlekjes verschijnen, maakt het kind al een ziekteperiode van ongeveer 5 dagen door, met lichte verschijnselen: het kind voelt zich niet lekker en kan wat hangerig zijn, maar verder zijn er weinig verschijnselen. Een week na deze eerste ziekteperiode treedt een tweede ziekteperiode op, die herkenbaar is als de vijfde ziekte. Het kind krijgt felrode vlekjes of bultjes op de wangen, koorts en soms gewrichtspijn. De vlekjes verschijnen daarna ook op de strekzijde van de armen en benen, op de billen en op de romp.
Alle verschijnselen verdwijnen na ongeveer 7 tot 10 dagen, maar kunnen in de weken daarna zo nu en dan terugkomen. Vooral zonlicht of een heet bad kunnen ervoor zorgen dat de uitslag weer terugkomt. Wanneer de vlekjes verdwijnen laten ze geen littekens achter.
Besmettelijkheid De vijfde ziekte wordt veroorzaakt door het humane parvovirus B19 en is licht besmettelijk. Het virus wordt bij hoesten en praten of niezen via druppeltjes in de lucht overgedragen. Een kind kan de ziekte op anderen overdragen in de week vóórdat de vlekjes verschijnen, dus gedurende de eerste ziekteperiode. Zodra de vlekjes zichtbaar worden is de ziekte niet meer besmettelijk.
Verzorging Er is geen speciale verzorging noodzakelijk als je kind de vijfde ziekte heeft. Behandeling met medicijnen is niet mogelijk, maar ook niet nodig. Eventueel kan je tegen de jeuk mentholpoeder gebruiken en paracetamol ter verlichting van de gewrichtspijn. Kijk de eerste twee weken na de ziekte uit met felle zon en hete baden, aangezien de rode uitslag daarvan terug kan komen.
Als een kind met de vijfde ziekte zich goed voelt kan het gewoon naar de kinderopvang of naar school. Een kind thuishouden helpt niet om besmetting te voorkomen. Besmetting was immers al mogelijk voor het optreden van de vlekjes.
Huisarts raadplegen Het is niet nodig om een arts te raadplegen wanneer je kind de vijfde ziekte heeft.
Voor informatie over de risico's van de vijfde ziekte tijdens de zwangerschap, klik hier
Bronnen: Kleine kwalen bij kinderen; J.A.H. Eekhof e.a, Elsevier gezondheidszorg, 2005 NHG patiëntenbrief “Vijfde Ziekte” versie september 2001
Richtlijnen voor het al dan niet weren van kinderen met besmettelijke ziekten van scholen en kindercentra; LCI, 1999
