Lijst voedingsmiddelen in de zwangerschap
Lijst met voedingsmiddelen die wel of juist niet gebruikt mogen worden:
| KAAS | wel | niet | beperkt |
| Hollandse kaas, uit winkel | x | ||
| Hollandse kaas, van de boer (rauwe melk) | x | ||
| Brie (van gepasteuriseerde melk) | x | ||
| Camembert (van gepasteuriseerde melk) | x | ||
| Feta en verse roomkaas | x | ||
| Schimmelkaas | x | ||
| Kaasjes met vermelding "au lait cru" | x |
LET OP: Harde kazen mogen altijd gegeten worden, ook al zijn ze van rauwe melk gemaakt. De Listeria bacterie kan namelijk niet overleven in harde kaas.
"Je moet toch goed opletten met wat je eet..."
Vleeswaren
wel
niet
beperkt
Filet Americain
x
Leverkaas/berliner
max 1 boterham per dag
pate
max 1 boterham per dag
lever
x
bloedworst/osseworst
x
rookworst
x
rauwe ham
x
fricandeau (als deze gaar is)
x
rosbief
x
Vacuüm verpakte vis
VIS
wel
niet
beperkt
Vacuüm verpakte vis
x
Zalm uit blik
x
Tonijn uit blik
x
Verse zalm
x
Garnalen/Kreeft/Krab
x
Schaaldieren
x
Haring (mits vers)
x
Schol/Kabeljauw/Schelvis/Koolvis
x
Makreel (niet vacuüm verpakt)
x
Zwaardvis/haai/snoekbaars/koningsmakreel en andere roofvissen
max 100 gram per week
Eet geen vis die vacuümverpakt is (geweest), tenzij het goed verhit is voordat je het eet. In vacuüm verpakte vis kan de listeriabacterie voorkomen.
Vacuüm verpakte vleeswaren
Ook hierin wordt regelmatig de listeriabacterie aangetroffen, maar niet in de schadelijke concentratie. Vacuüm verpakte vleeswaren mogen dus wel gegeten worden, maar alleen als de houdbaarheidsdatum nog niet verstreken is. Listeria kan zich namelijk vermenigvuldigen, ook al wordt het voedsel goed koud bewaard en is het vacuüm verpakt. Hoe langer je de vleeswaren bewaart, hoe hoger de concentratie bacteriën kan worden. Eet dus geen verpakte vleeswaren die op of over de houdbaarheidsdatum zijn.
Vlees
Je kunt bijna alle soorten vlees eten, als het vlees maar goed gaar is. De enige soort die je beter kunt laten staan is lever, omdat dit veel vitamine A bevat. Vet vlees kan klachten van maagzuur geven. Let ook bij het barbecueën goed op dat je vlees door en door gaar is. Dik vlees kun je heel smakelijk eerst koken in de marinade, voordat het op de barbecue gelegd wordt. Let erop dat het vlees niet te lang buiten de koelkast ligt. Gebruik voor het keren van vlees en vis geen vork maar een tang. Hierdoor voorkom je dat er bacteriën uit een ander stukje vlees, dat van binnen nog rauw is, aan de vork komen waarmee vervolgens in jouw goed doorbakken stukje vlees geprikt wordt.
Kip
Kip die door en door gaar is kun je gerust eten. Om Salmonella (en andere bacteriën) geen kans te geven, is het belangrijk dat je mes, vork, snijplank en andere materialen die je bij de voorbereiding van de rauwe kip gebruikt hebt, met heet water en sop of in de afwasmachine afwast voordat je ze opnieuw gebruikt (om bijvoorbeeld de inmiddels gare kip op te leggen of mee te snijden).
Vis
Over vis doen heel wat negatieve verhalen de ronde. Toch heeft het eten van vis meer voordelen dan nadelen, maar het is wel goed om je er even in te verdiepen.
Het is voor iedereen aan te raden om twee keer per week vis te eten, waarvan in ieder geval één portie vette vis (zalm, haring, makreel, sardines) in verband met het voorkómen van hart- en vaataandoeningen, maar als je zwanger bent heeft vis nog veel meer voordelen. Vooral vette vis bevat de visvetzuren eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA) die belangrijk zijn voor de ontwikkeling van de hersenen en het gezichtsvermogen bij ongeboren baby’s. Er zijn ook aanwijzingen dat visolie een kleinere kans op depressiviteit kan geven en een positief effect op het geheugen van de moeder heeft, maar dit is nog niet bewezen.
Eet echter geen roofvis zoals haai, zwaardvis, marlijn, snoekbaars, koningsmakreel en verse tonijn. Roofvissen eten kleinere vissen, zodat roofvissen meer vervuild zijn met schadelijke stoffen zoals bijvoorbeeld kwik en dioxines Van tonijn uit blik kun je maximaal 200 gram per week gebruiken, omdat voor tonijn uit blik jongere vissen gebruikt worden die nog niet zoveel geroofd hebben. Neem ook geen vis die vacuümverpakt is (geweest), tenzij de vis daarna door en door verhit is, bijvoorbeeld in een ovenschotel.
Verder is het belangrijk om te letten op de combinaties die je maakt met vis. Uit voorzorg is het aan te bevelen nitraatrijke groente zoals (op alfabetische volgorde) andijvie, bleekselderij, Chinese kool, koolrabi, paksoi, postelein, raapstelen, rode bieten, sla, snijbiet, spinazie, waterkers, spitskool en venkel niet te combineren met vis of schaal- en schelpdieren, omdat zich bij deze combinatie in de maag kankerverwekkende nitrosaminen kunnen vormen. Je kunt de vissoorten zalm en makreel wél met deze groentes combineren. Nitraatarme groenten zijn bijvoorbeeld bloemkool, broccoli, courgette, komkommer, prei, spruiten, tomaat, witlof en worteltjes. Deze kun je dus bij alle vissoorten eten.
Omdat iedere vissoort weer een andere samenstelling heeft, is het aan te raden om niet meer dan twee porties van dezelfde vissoort per week te eten. Zo krijg je van geen enkele stof te weinig of te veel binnen. Lekker afwisselen dus. Eet in verband met dioxine en andere giftige stoffen niet meer dan twee porties vette vis per week en eet geen paling die gevangen is in de grote Nederlandse rivieren.
Het is nog niet duidelijk of het gebruik van visoliesupplementen hetzelfde gunstige effect heeft als het eten van vis. Waarschijnlijk speelt de combinatie met andere stoffen uit vis ook een rol. Als je een supplement met visolie koopt, let er dan op dat het inderdaad EPA en DHA bevat (dagdosering EPA en DHA samen 450 mg = 0,45 gram). Gebruik geen levertraan omdat dit veel vitamine A kan bevatten.
Eieren
Gebruik geen rauwe eieren. Eet alleen eieren waarvan het eiwit en de dooier gestold zijn. In nagerechten zoals bavarois en tiramisu worden soms rauwe eieren gebruikt. Lees de verpakking of vraag het na aan degene die dit gerecht gemaakt heeft. Je kunt gerust een gebakken gehaktbal eten waarin ei verwerkt is, maar proef niet van het rauwe gehakt terwijl je het aan het klaarmaken bent en was je handen goed na het kneden.
Groenten en fruit
Je kunt alle groente- en fruitsoorten eten. Was rauwe groenten en fruit extra goed in verband met het risico op toxoplasmose. Fruitsappen en smoothies zijn in allerlei soorten en maten in flesjes en pakjes te koop, van piepklein flesje tot jerrycan. Bij de bereiding van de sappen en smoothies (ook bij de koelverse!) is helaas een deel van andere waardevolle stoffen verloren gegaan. De hoeveelheid voedingsvezels bijvoorbeeld, die we zo broodnodig hebben voor de darmwerking en in verband met het voorkomen van hart- en vaataandoeningen, is soms maar éénvijfde van de hoeveelheid die in twee stuks vers fruit voorkomt. Vezels zorgen ook voor meer verzadiging, waardoor een hele vrucht bij overgewicht gunstiger is dan een sapje.
Geen enkel flesje bevat alle positieve voedingsstoffen in dezelfde hoeveelheid als een stuk fruit, ook al beweren de teksten op de verpakking soms iets anders. Daarom het advies om niet meer dan één stuk fruit per dag te vervangen door vruchtensap. Dus hap in ieder geval één keer per dag in een stuk gewoon fruit.
Voor groenten in flesjes geldt ongeveer hetzelfde verhaal: een flesje groentensap kan de dagelijkse 200 gram groenten niet vervangen. Geen probleem om een keertje zo’n flesje te gebruiken als je die dag geen groente eet, maar geen oplossing voor iedere dag!
Zoetstoffen
Er doen veel fabeltjes de ronde dat je in de zwangerschap geen zoetstoffen zou mogen gebruiken. Voor zwangere vrouwen gelden echter dezelfde aanbevelingen als voor niet-zwangere vrouwen. Aspartaam is de meest gebruikte zoetstof, deze kun je nemen mits je niet boven de aanvaardbare dagelijkse inname (ADI) komt. Omdat in producten vaak verschillende zoetstoffen gecombineerd worden, kom je niet snel boven de veilige grens van iedere afzonderlijke zoetstof. De grens van de zoetstof cyclamaat is het eerst bereikt. Je komt hier boven als je per dag meer dan 7 glazen (1,8 liter) frisdrank of yoghurtdrank met cyclamaat of maximaal 11 zoetjes met 40 mg cyclamaat per tabletje of een combinatie daarvan per dag gebruikt. Voor de volledigheid de andere zoetstoffen:
Acesulfaam-K: 2,8 liter (ongeveer 11 glazen)
Aspartaam: 4,3 liter (ongeveer 17 glazen)
Sacharine : 4,1 liter (16 glazen)
Sucralose 3,3 liter (ongeveer 13 glazen)
Blijft natuurlijk de vraag of het wel zo verstandig is om per dag enkele liters frisdrank te drinken, ook al blijf je onder de grens….
Alcohol
Gebruik geen alcohol. Meer informatie lees je bij Alcohol rondom de zwangerschap
